تشخیص تعویض قطعات خودرو چگونه انجام می شود؟
خرید خودروی دست دوم همیشه با یک سؤال مهم همراه است؛ آیا قطعات خودرو هنوز فابریک کارخانه هستند یا در گذشته تعویض شدهاند؟ پاسخ این سؤال میتواند ارزش واقعی خودرو، میزان ایمنی و حتی هزینههای آینده مالک را مشخص کند.
بسیاری از خودروهایی که ظاهر بسیار تمیزی دارند، در گذشته دچار تصادف شدهاند و برخی از قطعات آنها مانند گلگیر، درب، کاپوت یا صندوق عقب تعویض شده است. اگر این موضوع بهدرستی تشخیص داده نشود، خریدار ممکن است مبلغی بسیار بیشتر از ارزش واقعی خودرو پرداخت کند.
به همین دلیل، تشخیص تعویض قطعات خودرو یکی از مهمترین بخشهای خدمات کارشناسی خودرو محسوب میشود؛ فرآیندی که تنها به بررسی رنگ محدود نیست و نیازمند بررسی دقیق بدنه، اتصالات، شاسی، ستونها، پیچها، جوشها و حتی نحوه مونتاژ قطعات است.
در ادامه با روشهای حرفهای تشخیص تعویض قطعات خودرو آشنا میشویم.
چرا تشخیص تعویض قطعات خودرو اهمیت دارد؟
تعویض یک قطعه همیشه نشانه بدی نیست. گاهی یک گلگیر بر اثر برخورد جزئی آسیب دیده و بدون آسیب به شاسی تعویض شده است.
اما در برخی خودروها، تعویض قطعات میتواند نشانه تصادف شدید باشد؛ مخصوصاً زمانی که ستونها، شاسی یا سینی جلو نیز آسیب دیده باشند.
تشخیص تعویض قطعه به این دلیل اهمیت دارد که نشاندهنده یک ضربه شدید در آن ناحیه است. حتی اگر قطعه جدید با دقت نصب شده باشد، ایمنی ساختاری خودرو ممکن است تحت تاثیر قرار گرفته باشد. برای اطمینان کامل، استفاده از خدمات تشخیص تعویض قطعات بدنه در تهران امری ضروری است.

روشهای حرفهای تشخیص تعویض قطعات بدنه
کارشناسان برای شناسایی قطعهای که جایگزین قطعه اصلی کارخانه شده است، از چکلیستهای دقیقی استفاده میکنند. بررسی مومهای لبه دربها، کاپوت و صندوق عقب یکی از کلیدیترین راههاست. مومهای کارخانهای حالتی یکنواخت و خاص دارند که بازسازی آنها با دست تقریباً غیرممکن است.
بررسی پیچهای اتصال قطعات
یکی از اولین نشانهها تقریباً تمام قطعات بدنه توسط پیچ به خودرو متصل شدهاند. در کارخانه، این پیچها با گشتاور مشخص بسته شده و معمولاً رنگ یا پوشش کارخانه روی آنها حفظ میشود.
اگر پیچ باز شده باشد معمولاً موارد زیر دیده میشود:
خط آچار
لب
پر شدن رنگ
تغییر رنگ پیچ
جای ابزار
زنگزدگی غیرطبیعی
وجود این علائم میتواند نشان دهد قطعه قبلاً باز شده است.
بررسی فواصل بین قطعات (Gap)
یکی از مهمترین معیارهای کارشناسی خودرو، بررسی فاصله میان قطعات بدنه است.
به عنوان مثال:
فاصله درب با گلگیر
فاصله کاپوت با گلگیر
فاصله صندوق با گلگیر عقب
در خودروهای کارخانهای این فاصلهها تقریباً کاملاً یکنواخت هستند.
اگر فاصله در یک سمت بیشتر یا کمتر باشد، احتمال باز شدن یا تعویض قطعه وجود دارد.
بررسی جوشهای کارخانه
Factory Spot Weld
خودروسازان از جوش نقطهای منظم استفاده میکنند.
اگر این جوشها:
نامنظم باشند
تعدادشان متفاوت باشد
آثار سنگزنی داشته باشند
دوباره جوشکاری شده باشند
احتمال تعمیر یا تعویض قطعات افزایش پیدا میکند.
استفاده از دستگاه ضخامتسنج رنگ
یکی از ابزارهای مهم در کارشناسی خودرو، دستگاه ضخامتسنج رنگ است.
این دستگاه ضخامت رنگ را بر حسب میکرون اندازهگیری میکند.
اگر ضخامت رنگ نسبت به سایر قسمتها تفاوت زیادی داشته باشد، احتمال موارد زیر وجود دارد:
رنگ مجدد
بتونه
صافکاری
تعویض قطعه همراه با رنگ
البته دستگاه به تنهایی نمیتواند تعویض قطعه را قطعی اعلام کند و باید در کنار بررسیهای چشمی استفاده شود.
چگونه تعویض گلگیر را تشخیص دهیم؟
یک راهکار ساده برای تشخیص قطعات تعویض شده را برایتان توضیح می دهیم. در کارخانه جات خودرو سازی بخاطر اینکه از سنگ خوردگی و پوسیدگی و زنگ زدگی قسمت کف اتاق و رکابهای خودرو ممانعت بعمل آورند، در اکثر خودروها در پایین قطعات بدنه آنها از موم یا پامچال استفاده می کنند.
موم یا پامچال از جنس سیلیکون هستند و ضد آب می باشند، به همین خاطر مقاومت خوبی در برابر سنگ خوردگی و زنگ زدگی و ضرب خوردگی دارند. بر روی قسمت هایی از قطعات خودروها به صورت کاملا یکدست و یکنواخت از پامچال و موم استفاده می شود.
برای تشخیص گلگیر تعویضی خودرو نیز می توانید قسمت های پامچال را بررسی نمایید و آن قسمت را با طرف دیگر خودرو مقایسه نموده و گلگیر تعویضی یا قطعات تعویضی را تشخیص دهید، زیرا گلگیر تعویضی یا قطعه تعویض شده پامچال ندارد.
گلگیرها بیشترین آمار تعویض را در خودروهای تصادفی دارند.
علائم عبارتاند از:
پیچهای باز شده
اختلاف رنگ جزئی
فاصله غیرطبیعی
تفاوت در چسبها
تفاوت در کیفیت رنگ داخل گلگیر
آثار مونتاژ مجدد
تشخیص تعویض درب خودرو
حدود ۷۰ درصد درب خودروهای کارکرده، دارای آسیب دیدگیهای جزیی مانند خط و خش، صافکاری و قلمگیری، در حدود ۳۵ درصد از درب خودروهای کار کرده دارای ایراداتی مانند رنگ و آبرنک و ۱۰ درصد از درب خودروها دارای تعویض شدگی از نوع استوک تعویض و یا یدک تعویضی بودهاند.
درب خودرو نیز معمولاً در تصادفات جانبی تعویض میشود.
کارشناس موارد زیر را بررسی میکند:
لولاها
پیچها
لاستیک دور درب
شیشه
تاریخ تولید شیشه
قفل
سیمکشی داخل درب
گاهی تاریخ تولید شیشه با سال ساخت خودرو اختلاف دارد که میتواند نشانه تعویض باشد.
تشخیص تعویض کاپوت
یکی از قطعات خودرو که احتمال آسیب دیدگی زیادی در هنگام تصادف دارد، کاپوت خودرو می باشد. طبق آمار کارشناسان، 50 درصد خودروهای کارشناسی، دارای ایراداتی همچون: صافکاری، لیسه گیری، فرورفتگی یا قلم گیری هستند.
ولی گاهی ضربات وارد شده بسیار شدید است و با صافکاری رفع نمی شود و ناچار باید کاپوت خودرو تعویض شود. بر اساس آمار های بدست آمده، 20 درصد از خودروها، بخصوص خودروهایی مانند پژو 206، رنگ شدگی و بتونه دارند و یا دارای کاپوت تعویض شده هستند.
کاپوت تعویض شده تاثیر بسیار زیادی در قیمت خودرو دارد. بنابراین اینکه قطعات تعویض شده را از قطعات فابریک تشخ
کاپوت معمولاً در تصادفهای جلو آسیب میبیند.
برای بررسی آن موارد زیر کنترل میشود:
لولاها
پیچها
نمد زیر کاپوت
برچسبهای کارخانه
چسبهای آببندی
قفل کاپوت
بررسی شاسی؛ مهمترین مرحله کارشناسی
بررسی شاسی خودرو به عنوان زیر بنای یک خودرو عمل می کنند و در صورتی که آسیب دیده باشند خودرو دچار انحراف و دیگر مشکلات می شود. اغلب اوقات خودرویی که دچار آسیب دیدگی و ضربه به شاسی ها یا ستون هایش شده باشد؛ قیمت پایین تری دارد و این ارزانی بی علت نیست!
اگر شاسی خودرو آسیب دیده باشد، حتی با تعویض بهترین قطعات نیز ارزش خودرو به شدت کاهش پیدا میکند.
کارشناس موارد زیر را بررسی میکند:
خمیدگی
جوشکاری
ترک
آثار کشش
موج فلز
تغییر ابعاد
بررسی ستونهای خودرو
ستونهای خودرو نقش مهمی در حفظ ایمنی سرنشینان دارند. آسیب در این بخش معمولاً نشاندهنده تصادف شدید است و میتواند امنیت خودرو را کاهش دهد.
هرگونه آسیب در ستونها اهمیت بسیار بالایی دارد.
علائم شامل:
رنگ مجدد
جوشکاری
بتونه
تغییر شکل
ترک چسب کارخانه
جمعبندی
تشخیص تعویض قطعات خودرو تنها به مشاهده رنگ یا استفاده از دستگاه ضخامتسنج محدود نمیشود. یک کارشناس حرفهای با بررسی پیچهای اتصال، فاصله قطعات، جوشهای کارخانه، چسبهای آببندی، شاسی، ستونها، تاریخ تولید شیشهها و کیفیت مونتاژ میتواند سابقه تعمیرات خودرو را با دقت بالایی مشخص کند.
اگر قصد خرید خودروی دست دوم را دارید، صرفاً به ظاهر خودرو اعتماد نکنید.

